If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Եթե գտնվում ես վեբ զտիչի հետևում, խնդրում ենք համոզվել, որ *.kastatic.org և *.kasandbox.org տիրույթները հանված են արգելափակումից։

Հիմնական նյութ
Այժմ0:00Ընդհանուր տևողությունը8:49

Տեսանյութի սղագրությունը

Մենք`մարդիկ, ցանկանում ենք ամեն ինչ իմանալ շրջապատի բարդ իրերի մասին` կատարելով դասակարգում: չկա դասակարգման հստակ առարկա ,քան մեզ շրջապատող կենդանի օրգանիզմներն են, մեզ շրջապատող կյանքը: Ես ուզում եմ խոսել, թե ինչպես ենք դասակարգում մեզ շրջապատող կյանքը, և սա կոչվում է դասակարգում (տաքսոնոմիա), բայց հիմանական հարցը, որն առաջանում է այս ամենին նայելիս, դու սկսում ես տեսնել կենդանի օրգանիզմների միջև նմանությունները: Օրինակ`սա ունի նմանություններ իրեն շրջապատող իրերի հետ հետևի խոտը կամ ծառը, և վերջապես առաջանում է միտք. խմբավորել այս ամենը: Հիմնականում, մենք այսպես ենք դասակարգում մեզ շրջապատող իրերը` որպես առանձին տեսակներ: Օրինակ` սա մի կենդանի է, բայց մենք տեսնում ենք րան նման այլ կենդանիների և մտածում ենք, որ նրանք բոլորը պատկանում են առյուծ տեսակին: Մի մասը կարող են լինել ավելի գեր, բարձրահասակ, նիհար, մուգ կամ բաց, բայց մենք բոլորին անվանում ենք վագր: Օրինակ, այս կենդանիներին մենք անվանում ենք ավանակներ: Սրանք ձիերն են: Բոլոր կենդանիները, որ նման են այս մեկին, կոչվում են առյուծներ: Բայց սա տեսակի համար լավ սահմանում չէ: Մենք կտեսնենք, որ կան տեսակներ, որոնք շատ տարբեր են արտաքինով կամ գործողություններով, բայց իրար հետ կապված են: Հետո մենք կտեսնենք կենդանիներ, որոնք շատ նման են, ունեն նույն կառուցվածքը, նույն վարքը, օրինակ չղջիկներն ու թռչունները, բայց նրանք շատ հեռու են իրարից,: Տեսակի ամենատիպիկ սահմանումը կենդանիներն են, որոնք կարող են խաչասերվել այսինքն ունենալ սերունդ, որը բեղուն է: Այսինքն այդ սերունդը ևս կարող է ծնել այլ սերունդ: Օրինակ, սա արու առյուծն է և կարող է սերունդ տալ էգ առյուծի հետ, և սերունդը կարող է խաչասերվել այլ առյուծների հետ`տալով նոր բեղուն սերունդ: Նույնը վերաբերում է վարգրերին: Արու առյուծն ու էգ վագրը կարող են խաչասերվել և տալ սերունդ: Նոր սերունդը կոչվում է liger: liger-ը հիբրիդ է, այն ավելի մեծ է, քան առյուծը կամ վագրը: Նրանք, մեր իմացած ամենամեծ կատուներն են, բայց նրանք չեն կազմում առանձին տեսակ, կամ որ առյուծն ու վագրը պատկանում են նույն տեսակին, քանի որ նրանց սերունդը բեղուն չէ: liger-ները չեն կարող խաչասերվել և տալ բողուն սերունդ: Ահա թե ինչու, մենք ասում ենք, որ առյուծն ու վարգրը տարբեր տեսակներ են: Իսկ liger-ները տեսակ չեն, նրանք ուղղակի երկու տեսակների հիբրիդ են: Սա վերաբերում էր արու առյուծին և էգ վագրին: Իսկ ինչ կլինի, եթե մենք խաչասեր ենք էգ առյուծ և արու վագր: Այս դեպքում կառաջանար Tiglon : Սա նույնպես հիբրիդ է և տարբերվում է liger-ից: Ավանակները կազմում են տեսակ, քանի որ արու ավանակը և էգ ավանակը վերարտադրվում են և տալիս են նոր սերունդ հետո այդ ավանակը կարող է խաչասերվել այլ ավանակի հետ և տալ նոր սերունդ Նույնը վերաբերում է ձիերին: Սակայն արու ավանակը և էգ ձին կարող են խաչասերվել`առաջացնելով mule: Ինչպես liger-ները, այնպես էլ mule-երը բեղուն չեն: mule-երը չեն կարող սերունդ տալ: Ահա թե ինչու ձիերն ու ավանակները չեն պատկանում նույն տեսակին: Իսկ mule-ը համարվում է հիբրիդ: Հիբրիդ բառն օգտագործվում է, երբ երկու տարբեր բան ինչ-որ ձևով միավորվում են: Նոյն կերպ էգ ավանակը և արու ձին կարող են խաչասերվել` առաջացնելով hinny: Բայց hinny-ին նման չէ mule-ին: mule-երը ծառայում են որպես աշխատուժ: hinny-ները չունեն լայն տարածում Եվ և ուզում եմ շեշտադրել սա, քանի որ երբ մենք սկսեցինք, մենք փորձեցինք մտածել, թե դասակարգումը հիմնված է արտաքին նմանությունների և վարքի վրա: Սակայն դա այդպես չէ: Կենդանիների խաչասերումը և բեղուն սերունդ տալը չի թվում այդքան կարևոր, որքան կենդանինեի միջև նմանությունը կամ նրանց վարքն է թվում: Ամենալավ օրինակը շներն են: Եվ ես ընտրել եմ տարբեր տեսակի շների, որոնք շատ տարբեր են երևում: Նայեք տարբերություններին chihuahua-ի և այս շան միջև: Նույնիսկ նրանց վարքն է տարբեր, ավելի տարբեր, քան այս ավանակի վարքը ձիու նկատմամբ, կամ այս առյուծի վարքը վագրի նկատմամբ: Եվ իհարկե նրանք ունեն շատ տարբեր տեսքեր և չափեր: Այս երկու տեսակները կարող են խաչասերվել, եթե չհաշվենք մեխանիկական դժվարությունները: և կարող են տալ բեղուն սերունդ: Սա հիմնականում մարդու կողմից է լինում: Մարդիկ խաչասերում են ստանալու տեսակի նոր գծեր: Բայց չնայած, որ նրանք արտաքինից շատ տարբեր են և ունեն տարբեր վարքեր, այնուամենայնիվ նրանք կարող են խաչասերվել և տալ բեղուն սերունդ, քանի որ պատկանում են նույն տեսակին:
Biology is brought to you with support from the Amgen Foundation